تاریخ و زمان، از جمله مباحث پرکاربرد و چالش های همیشگی در زبان های برنامه نویسی و به طور خاص در برنامه نویسی وب (php، asp، javascript و...) است، به خصوص برای کسانی که از تاریخی به جزء تاریخ میلادی استفاده می کنند (مانند ما کاربران فارسی زبان)، مشکل از این نیز پیچیده تر می شود، چرا که ناچاریم تاریخ میلادی را به شمسی تبدیل کنیم که خود به محاسبات دقیق و پیچیده نیاز دارد، از طرفی همان طور که پیش از این گفته ایم، جاوا اسکریپت یک زبان سمت کاربر (Client-side) است، بدین معنی که کدهای شما تنها در مرورگر کاربران قابل اجرا است و لذا تنظیمات آن نیز به مرورگر و به تبع به سیستم عامل کاربر وابسطه است (که خود معایب و مزایایی دارد)، به هر صورت آشنایی با نحوه کار توابع مربوط به تاریخ و زمان در جاوا اسکریپت، جهت تسلط بیشتر بر این زبان، جزء جدایی ناپذیر از آموزش های مقدماتی است و لذا در این مطلب می خواهیم به آن بپردازیم.

در مطلب گذشته از بخش آموزش های مقدماتی php، با چند تابع مربوط به کار با آرایه ها آشنا شدیم که هر کدام با هدف خاصی در مفسر این زبان تعریف شده اند، در واقع هنگامی که می خواهیم یک برنامه کاربردی بنویسیم تا عملیات خاصی را برایمان انجام دهد، باید ایده هایمان را به کمک این دستورات و توابع، دقیق و حساب شده به مفسر سرور تفهیم کنیم و لذا نمی توان خارج از قواعد (syntax) هر زبان (در اینجا php)، هر آنچه می خواهیم بنویسیم، به هر صورت با ذکر این مقدمه کوتاه در ادامه مطلب نگاهی خواهیم داشت به سری دوم از توابع مربوط به کار با آرایه ها در php.

مدیریت اطلاعات پایگاه داده به ذخیره (INSERT)، انتخاب (SELECT) و به روزرسانی (UPDATE) ختم نمی شود، دیر یا زود و به دلایل مختلف، سیستم ما نیاز خواهد داشت که مواردی را از دیتابیس حذف نماید، از این رو یکی دیگر از پرس و جوهای (query های) MySQL، دستور حذف ردیف ها با استفاده از DELETE است که در ادامه با آن آشنا خواهیم شد، آشنایی دقیق با این دستور از این لحاظ حائز اهمیت است که اگر در تعیین پارامترهای آن اشتباهی انجام دهیم، ممکن است موجب حذف مواردی ناخواسته شویم.

امروزه طراحی قالب وب (سایت، وبلاگ و...) بدون سر و کار داشتن با استایل نویسی CSS امری تقریبا غیر قابل تصور است، از این گذشته حتی آنهایی که در این باره تجربه اندکی دارند نیز به خوبی واقف هستند که صرف آشنایی با خاصیت ها و کارکردهای عادی کدهای CSS، جوابگوی تمام نیازها و ایده های طراح قالب نخواهد بود، از این رو همیشه مواردی پیش می آید که پا را از قواعد ساده CSS فراتر گذاشته و با تکنیک های ویژه آن کار کنیم، به هر صورت با ذکر این مقدمه در این آموزش می خواهیم یک تکنیک جالب در طراحی وب را با هم مرور کنیم و آن آشنایی با نحوه به اصطلاح چسباندن فوتر قالب به پائین صفحه با CSS است.

همان طور که می دانیم، جاوا اسکریپت (JavaScript) به عنوان یک زبان اسکریپت نویسی سمت کاربر و قابل اجرا در مرورگر، به خودی خود فواید و کاربردهای زیادی در صفحات وب دارد و تقریبا تمام برنامه نویسان و توسعه دهنده گان از آن استفاده می کنند، از این گذشته مواردی پیش می آید که بخواهیم از قدرت و قابلیت های آن برای نمایش محتوای داینامیک و به طور خاص در تعامل و ترکیب با PHP استفاده کنیم، این شیوه یکی از معمول ترین روش هایی است که بیشتر سایت های خدمات دهنده در زمینه ابزارهای وبلاگ نویسی برای کوتاه کردن کدهای نهایی و خیلی فواید دیگر از آن استفاده می کنند، از این رو و به جهت اینکه پرسش های زیادی از طرف کاربران در این خصوص مطرح می شود، قصد داریم این آموزش را به نحوه استفاده ترکیبی از جاوا اسکریپت (JavaScript) و PHP اختصاص دهیم.

زمانی که از ارسال پارامتر در وب صحبت می کنیم، بیشتر ذهنمان معطوف به فرم های HTML و متد POST یا GET می شود، البته این شیوه مرسوم و پرکاربردی برای ارسال داده ها از مرورگر (سمت کاربر) به یک سایت (سمت سرور) است، اما گاهی مواقع نیاز است که از این قالب سنتی پا را فراتر بنهیم و از روش های دیگری نیز استفاده کنیم، به فرض از همین استاندارد POST و GET در ارسال درخواست های آژاکسی (Ajax) نیز به سرور استفاده می شود، از طرفی کدها و توابعی در PHP وجود دارد که می توانند علاوه بر ارسال پارامترها به یک سرور (آدرس URL)، پاسخ آن را نیز دریافت کنند، امکان بالقوه ای که می تواند کاربردهای زیادی داشته باشد، از جمله مهمترین این توابع file_get_contents و cURL هستند که در ادامه آموزش به آنها خواهیم پرداخت.

یکی از مواردی که دیر یا زود مورد نیاز برنامه نویسان وب خواهد بود، صفحه بندی مطالب و محتوای سایت یا برنامه کاربردی است که در اصطلاح به آن pagination هم می گویند (به معنی تقسیم نمایش محتوای مورد نظر در چند صفحه به جای نمایش آنها در یک صفحه)، ناگفته پیدا است که فواید و لزوم این کار در دسته بندی بهتر و ایجاد محیط کاربری (UI یا User Interface) حرفه ای تر است، البته به جهت پیچیده گی ظاهری این امکان، ممکن است در نگاه نخست طراحی صحیح آن کمی مبهم به نظر برسد، اما با کمی راهنمایی و تمرکز می توان راه حل مشکل را پیدا کرد، به هر صورت در این آموزش قصد داریم تا با هم این مشکل را یک بار برای همیشه حل کنیم!، لذا اگر شما هم علاقمند هستید تا برنامه هایتان را به این روش طراحی کنید، با ادامه مطلب همراه ما باشید.

از زمان معرفی CSS3 (در تاریخ چهاردهم آوریل سال 2000) تا کنون مباحث زیادی در مورد کاربرد قابلیت های این نسخه در طراحی وب بین توسعه دهنده گان وب و علاقمندان به این مسئله رد و بدل شده است، برخی بر این عقیده اند که به کل باید با شیوه سنتی و جلوه های مبتنی بر ابزارهای گرافیکی (مانند فتوشاپ و..)، عناصر تصویری (تصاویر با فرمت png، jpeg و...) و کد نویسی مبتنی بر جاوا اسکریپت (JavaScript) خداحافظی کرد و تمام موارد این چنین را با قابلیت های CSS3 خلق نمود و در مقابل عده ای به دلایل مختلف همچنان روش های سنتی را بهترین و پایدارترین شیوه برای طراحی وب قلمداد می کنند، به هر صورت به نظر می رسد اصرار بر هر دو روش ما را به بیراهه خواهد برد، چرا که نه تکیه صرف بر روش های سنتی کار درستی است و نه استفاده کورکورانه از قابلیت های جدید، از این رو در این آموزش قصد داریم ضمن آشنایی با پاره ای از قابلیت های کاربردی CSS3 در طراحی جلوه های وب، از معایب و محدودیت های آنها نیز آگاه شویم.

یکی از پیچیده ترین و در عین حال پرکاربردترین مباحث در زبان های برنامه نویسی، بحث نحوه نوشتن و استفاده از عبارات با قاعده یا همان Regular Expressions است، متاسفانه با وجود کاربرد زیاد این مبحث (چه در برنامه نویسی وب و چه سایر موارد مشابه)، شاید به دلیل پیچیدگی های زیاد، کمتر به آموزش های جامع، کاربردی و قابل فهم برای همه برخورده ایم و در اغلب موارد به ذکر قواعد کلی و پراکنده اکتفا یا مباحث خیلی تخصصی ارائه شده اند که از حوصله و توان مخاطب خارج است، به هر صورت به جهت اهمیت موضوع برآن شدیم تا در مطلبی حتی الامکان مختصر اما کاربردی، همراه با مثال هایی از زبان های PHP، JavaScript و... این قواعد را با همدیگر از مقدمات در حد رفع نیاز و آشنایی فرا بگیریم، لذا اگر علاقمند به کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص هستید، با ادامه مطلب همراه ما باشید.

همان طور که اطلاع داریم، ایجاد لینک یا پیوند در صفحات وب امری عادی و مرسوم است، بدین معنی که مدیران وبلاگ ها و وبسایت های مختلف معمولا آدرس صفحات همکاران یا دوستان خود را در قسمتی خاص به نحوی درج می کنند که اگر بر روی آنها کلیک کنیم، وارد آدرس مورد نظر خواهیم شد، این حالت اغلب به صورت سیستماتیک (بدون کدنویسی) انجام می شود، یعنی کافی است آدرس صفحه (سایت، وبلاگ و...) را در قسمت درج لینک به همراه سایر مشخصات وارد کنیم تا آن لینک به لیست پیوندهای ما اضافه شود، اما باید بدانیم هنگامی که صفحه وب خود را مشاهده می کنیم، خروجی نهایی به صورت کدهای HTML به مرورگر ارسال شده است، لذا آشنایی با این مبحث می تواند تا حدود زیادی به درک ما از چگونگی کارکرد لینک ها کمک کند.

از جمله مباحث پیشرفته در زمینه استایل نویسی وب با CSS، بحث استفاده از position  و float برای شناور کردن عناصر مختلف در صفحات به نحو دلخواه و مورد انتظار است، آشنایی با این خاصیت ها را می توان نقطه آغاز استایل نویسی حرفه ای برشمرد چرا که معمولا در بسیاری از جلوه های ویژه و امکانات مورد نیاز برای ساخت واسط کاربری (UI یا User Interface) مناسب در صفحات وب، ناگزیر، این خواص استاندارد استفاده خواهند شد، به طور مثال منو های طراحی شده با CSS، باکس های شناور و واکنش پذیر (Interactive)، افزونه ها و widget ها و...، لذا در ادامه آموزش های مقدماتی قصد داریم در حد امکان به دو خاصیت position  و float بپردازیم.

معمولا در زبان های برنامه نویسی مختلف، برخی خاصیت ها و متدها بیشتر از سایر موارد به کار می روند که می توان اصطلاح متدهای پرکاربرد را برای آنها به کار برد، در کدنویسی با جاوا اسکریپت، دو متد پرکاربرد getElementById و ierHTML جزء برجسته ترین این موارد هستند، البته عبارت متد (Method) بیشتر در برنامه نویسی شی گراء (OOP یا Object Oriented Programming) کاربرد دارد و مواردی مانند ierHTML را خاصیت (Property) می نامند، با این وجود و به جهت اینکه این موضوع (OOP) در جاوا اسکریپت چندان مصداق ندارد، به اختصار و در این آموزش به هر دو، متد خواهیم گفت، به هر صورت برای آشنایی بیشتر و جهت تکمیل دانستنی هایی که تا این لحظه آموخته ایم، با ادامه مطلب همراه ما باشید.

در دو مطلب گذشته از بخش آموزش برنامه نویسی PHP، قسمتی از توابع از پیش تعریف شده کار با آرایه را با هم بررسی کردیم، توابعی که هر کدام در شرایط خاصی ممکن است به کارمان بیایند و رهگشا باشند، همچنین پیش از این گفتیم که مبحث آرایه ها جزء کلیدی ترین مباحث در اغلب زبان های برنامه نویسی و به تبع PHP به حساب می آید که درک آن می تواند گامی کلیدی در نوشتن برنامه هایی با ساختار بهتر، پیچیده تر و در عین حال بهینه تر باشد، به جهت اهمیت و گستره کاربرد این مسئله است که توسعه دهنده گان مفسر PHP، توابع از پیش تعریف شده زیادی برای آن در نظر گرفته اند که در ادامه با بخش دیگری از آنها آشنا خواهیم شد.

مطالبی که تا این لحظه از بخش آموزش مقدماتی MySQL فرا گرفته ایم معمولا برای حالت های متداول و کار با جداول به صورت مجزا کافی خواهند بود، اما در برنامه نویسی های پیشرفته تر و در طراحی ساختار برنامه های پیچیده نیاز به نوشتن پرس و جوهای ترکیبی و برقراری تعامل بیشتر بین جداول موجود در دیتابیس است، این نیاز سبب شده که قابلیت دیگری تحت عنوان JOIN (و مشتقات آن) به دستورات MySQL اضافه شود که به کمک آن می توان پرس و جوهای ترکیبی نوشت و بین جداول مختلف ارتباط برقرار کرد، در ادامه راجب آن بیشتر خواهیم گفت.

حتما تا به حال سایت های زیادی را مشاهده کرده اید که در حاشیه صفحات خود منویی به صورت عمودی و شناور را به طور مثال برای بخش تماس یا پشتیبانی در نظر گرفته و نمایش می دهند، شاید برایتان جالب باشد که بدانید این نوع منوها چگونه ساخته می شوند و چگونه می توانید اینچنین ابزاری را به صورت سفارشی برای سایتتان داشته باشید، البته همان طور که می توان حدس زد، این امکان نیز به کمک خواص CSS قابل ایجاد است که در ادامه این آموزش، حتی الامکان به صورت مختصر و مفید می خواهیم نمونه ای از آن را طراحی و بررسی کنیم.